Koalicja 5 Frakcji - wywiad

Koalicja 5 frakcji to międzysektorowa inicjatywa kilkunastu firm i instytucji dostrzegających ogromną lukę w zakresie edukacji i narzędzi realizacji celów środowiskowych w Polsce. To pierwszy w Polsce zrozumiały dla konsumentów system oznakowania na opakowania wskazujący sposób segregacji odpadu opakowaniowego.

Rozmowa z inicjatorkami Koalicji 5 frakcji:
  • Małgorzata Greszta (M.G) Partner Zarządzający, CSR Consulting
  • Magdalena Sułek Domańska (M.S.D) Dyrektor ds. Komunikacji ENERIS Ochrona Środowiska

Dlaczego powstała Koalicja 5 Frakcji? Skąd pojawił się ten pomysł? 
 
M.G.: Koncept założenia Koalicji 5 Frakcji powstawał dwutorowo. Pomysł pojawił się podczas ubiegłorocznej konferencji dotyczącej Celów Zrównoważonego Rozwoju, kiedy przy jednym stole inspirujących praktyk, zaprezentowaliśmy działania realizowane w Stanach Zjednoczonych: „How to recycle”. Jest to koncept etykiety na opakowaniach, która w prosty i intuicyjny sposób, wyjaśnia co konsument powinienem zrobić z opakowaniem, aby poddać go recyklingowi. Zainteresował nas pomysł, aby nie tylko edukować konsumenta, ale przede wszystkim pokazać mu w prosty, praktyczny sposób, jak prawidłowo pozbyć się odpadu. Po konferencji udało się zebrać grupę zainteresowaną tą inicjatywą, w którą włączyliśmy się również my.
 
M.S.D.: Z drugiej strony w ubiegłym roku w lipcu, weszło w życie nowe rozporządzenie, które ujednoliciło sposób w jaki w całej Polsce mają być zbierane odpady. Jednocześnie już wcześniej, firma ENERIS, która działa w branży ochrony środowiska, prowadziła wiele działań, również edukacyjnych, w temacie segregowania śmieci do 5 różnych pojemników. Obydwa tory działań połączyły się i w ten sposób powstała Koalicja 5 Frakcji.
 ​Jaki cel i pomysł na swoje działania ma Koalicja? M. G.: Działanie Koalicji ma przede wszystkim 2 cele, z jednej strony jest to namacalny cel stworzenia systemu oznaczeń recyklingowych, a z drugiej strony, edukacja interesariuszy na temat recyklingu. W trakcie dotychczasowej działalności Koalicji systematycznie gromadzimy informacje, uzupełniamy wiedzę, tak aby wskazówki na temat recyklingu były łatwo dostępne.

M.S.D..: Cechą szczególną Koalicji jest fakt, że łączymy w niej 3 sektory. Przede wszystkim jest konsument, który biorąc do ręki butelkę wody czy opakowanie po jogurcie powinien odczytać z etykiety jasne wskazówki co zrobić z każdym elementem opakowania np.: korek- odkręć, butelkę- opróżnij i zgnieć etc. Następnie idąc do śmietnikowej altany, powinien zobaczyć te same oznaczenia - piktogramy, które widział na etykiecie butelki.
Po drugiej stronie są producenci, którzy umieszczają oznakowania na opakowaniach, oraz samorządy. Te ostatnie, w ramach organizowanych przetargów, mogą zapewnić umieszczenie spójnego systemu piktogramów na pojemnikach na odpady w przestrzeni miejskiej czy na materiałach informacyjnych dla mieszkańców (ulotki, plakaty, banery na śmieciarkach). W ramach testów, znaki te są już wdrożone w Kielcach oraz Gorzowie. Dane pokazują, że system w znaczącym stopniu wpłynął na rozumienie zasad segregacji. Dlatego zachęcamy do przystąpienia do programu kolejne gminy.
W końcu mamy organizacje pozarządowe, które pomagają nam edukować Polaków.
 
 
Jaki jest kluczowy problem dla rozwiązania którego Koalicji chce działać? 

M.S.D.: Powiedziałabym, że jest to raczej wyzwanie a nie problem. Chodzi o sprostanie poziomowi recyklingu i przygotowania do ponownego użycia wymaganego prawnie. Istnieją konkretne przepisy narzucone na Polskę przez Unię Europejską. Przepisy te mówią o poziomach odzysku, które w 2012 roku wynosiły 10% a w 2018 będą wynosić już 30%. Jest to ogromny skok, szczególnie biorąc pod uwagę, że w roku 2020 poziom odzysku powinien wynieść 50%. Nasza inicjatywa wychodzi więc na przeciw nowym wymaganiom Komisji Europejskiej dotyczącym gospodarki obiegu zamkniętego. Koalicja 5 Frakcji oferuje rozwiązanie systemowe, które pomoże Polsce spełnić europejskie normy. Sama technologia odzysku surowcowego, zaawansowane instalacje MBP to tylko jedno z narzędzi. Najważniejsza jest zbiórka u źródła, czyli po prostu w domach. Wciąż otrzymujemy wiele tych samych pytań dotyczących właściwego segregowania np.: czy pudełko po jogurcie musi być umyte? Czy papier wrzucany do pojemnika może być mokry lub zatłuszczony? etc Wątpliwości jest wciąż wiele, stąd potrzebne jest spójne kompendium wiedzy dla mieszkańców.
 
Kto może włączyć się w działania? Jak można przystąpić do Koalicji? 

M.G., M.S.D.: Do Koalicji zapraszamy nie tylko firmy, które są producentami. Zapraszamy do niej wszystkie firmy, którym bliska jest kwestia odpowiedzialnego środowiskowego podejścia do odpadów. Aktualnie w Koalicji, oprócz producentów, są np. przedstawiciele sektora bankowego czy budowlanego – firmy, które choć nie kojarzą się z działaniami edukacji ekologicznej, mają przecież zarówno pracowników, jak i klientów, których warto uczyć właściwego sortowania. Firmy partnerskie mogą np. korzystać z naszych oznaczeń na pojemniki w biurach.  Producenci zaś nie muszą wdrażać oznaczeń na wszystkich produktach, mogą zacząć pilotażowo od jednego i sprawdzić, czy konsumenci rozumieją i korzystają z nich.  Oprócz firm komercyjnych i organizacji branżowych do współpracy zapraszamy również organizacje pozarządowe.  
Dodatkowo, w Koalicji jest tzw. Rada Ekspertów, w której zasiadają specjaliści branży odpadowej ale również przedstawiciele np. kancelarii prawniczej Wierzbowski Eversheds Sutherland, która silnie wspiera Koalicję w kwestiach prawnych. Dzięki temu firma, która będzie chciała z nami współpracować na samym początku dostanie od nas analizę prawną dotyczącą tego, co można a czego nie można umieszczać na opakowaniach oraz na temat  możliwości wprowadzenia naszego prokonsumenckiego oznakowania.  
                                              
Jakie są najbliższe plany związane z działaniem Koalicji? 

M.S.D.: Podczas Targów CSR na Stadionie Narodowym 12 kwietnia odbyła się oficjalna inauguracja Koalicji 5 Frakcji. 12 firm i organizacji podpisało deklarację poparcia dla Koalicji. Teraz czeka nas ciężka praca: zachęcanie firm, żeby dołączymy do programu i realizowały kolejne wdrożenia, tłumaczenie dlaczego program jest ważny, potrzebny i jakie niesie korzyści. Oprócz tego chcemy stworzyć platformę edukacyjną, gdzie można będzie znaleźć wszystkie najważniejsze informacje dotyczące recykling.

M.G.: Chciałybyśmy podkreślić, że postrzegamy ten system oznaczeń jako system, który cały czas się rozwija i ewaluuje. Kluczową kwestią jest obserwacja rynku. Planujemy testy konsumenckie jesienią tego roku. Wraz z rozwojem technologii, zmianą świadomości i rynku, będzie zmieniał się nasz system. System żyje, dostosowuje się do zmian. Nasze oznaczenia są już na kontenerach w kilku miastach a programy edukacyjne w kilku firmach. Teraz pracując nad pierwszymi wdrożeniami producentów jesienią tego roku czekamy na najważniejszy test- ten rynkowy.  
 
Więcej informacji na temat Koalicji 5 Frakcji: www.5frakcji.pl
 

Grupa ENERIS

ENERIS to polski lider ochrony środowiska, działający aktywnie na rzecz zmiany podejścia Polaków do odpadów. W ENERIS wierzymy, że odpady to surowce, które zasługują na drugie życie. Dlatego obok codziennej pracy polegającej na odbiorze i zagospodarowaniu odpadów w 100 polskich gminach skupiamy się na szerzeniu naszej idei, która zamyka się w trzech hasłach: Redukuj swój wpływ na środowisko, Odzyskuj – tyle surowców, ile możliwe oraz Przetwarzaj – te odpady, których nie można odzyskać. Wiemy, że do ochrony środowiska potrzeba osób do zadań specjalnych, dlatego w każdym z naszych pracowników widzimy Strażnika Planety. Więcej o nas na stronie: www.grupa-eneris.pl