Wciąż brakuje u nas mody na naprawianie świata - wywiad

O biznesie społecznym, modzie na naprawienie świata i rozwoju przedsiębiorczości społecznej słów kilka - z Katarzyną Kamińską rozmawiała Aleksandra Nowak

Czym zajmuje się MakeSense?
MakeSense jest międzynarodową organizacją wspierającą i promującą przedsiębiorców społecznych. Organizujemy różne wydarzenia, od bardzo nieformalnych SenseDrinków, gdzie w małym gronie dyskutujemy na dany temat, poprzez większe panele dyskusyjne z muzyką na żywo (MKS Room), po warsztaty dla przedsiębiorców społecznych (hold-up). Jesteśmy aktualnie w 165 miastach na świecie i prężnie się rozwijamy. Jeśli ktoś chciałby dołączyć do warszawskich spotkań to zapraszamy do grupy MakeSense Warsaw HotSpot
 
Czym dla Ciebie jest przedsiębiorczość społeczna? Jakie przybiera formy, czego może dotyczyć?
Biznes społeczny (wolę używać słowo biznes niż przedsiębiorstwo) rozwiązuje problem społeczny bądź środowiskowy za pomocą narzędzi biznesowych. Dany problem może być bardzo różny: globalny bądź lokalny, dotykający większej ilości osób, bądź mniejszej. Model biznesowy też może być bardzo różny: możemy proponować produkt bądź usługę, być konsultantami czy prowadzić warsztaty. Może więc to być np. biznes, który używa owoców, które inaczej by się zmarnowały, to robienia soków czy dżemów, walcząc w ten sposób z marnotrawstwem jedzenia. Może to być usługa, która pomaga osobom Głuchym porozumiewać się z osobami słyszącymi.

Czy jest to duże zjawisko na świecie, w Europie? 
W literaturze o ‘social entrepreneurship’ zaczęto mówić w latach 50. Ubiegłego wieku, choć sama idea jest dużo starsza. Wiele osób za ojca nowoczesnej przedsiębiorczości społecznej uważa Muhammada Yunusa, który m.in. w latach 70. założył Grameen Bank i rozpowszechnił ideę mikrokredytów wśród najbiedniejszych, za co dostał nagrodę Nobla. Nie tylko on, ale również Ashoka, Skoll Foundation, Schwab Foundation for Social Entrepreneurship i wiele innych wspiera i promuje przedsiębiorczość społeczną. Jednym z najbardziej znanych przykładów jest Toms shoes, który opiera się na zasadzie ‘jeden za jeden’ – kupujesz jedną parę butów, a druga idzie do osoby potrzebującej.
 
Jak przedsiębiorczość społeczna rozwija się w Polsce?
Przedsiębiorczość społeczna powoli rozwija się w Polsce. Jeszcze wciąż wiele osób nie wie co oznacza, a niektórym pojęcie to kojarzy się z trzecim sektorem i niezarabianiem pieniędzy, choć używamy słowa przedsiębiorczość. Wiele osób, które de facto się tym zajmują, nie uosabiają się z tym ruchem. Wciąż brakuje u nas mody na polepszanie czy ratowanie świata.
 
Przedsiębiorczość społeczna zawsze stoi pomiędzy sektorem prywatnym, a pozarządowym. Często spotyka się z krytyką trzeciego sektora, że jest biznesem, a biznesu, że ma ten aspekt społeczny, który najczęściej łączymy z trzecim sektorem. I tak jest też u nas. Niestety 3 sektor nie zdaje sobie sprawy, że będzie musiał się nauczyć zarabiać na swoje utrzymanie, bo dotacje unijne kiedyś się skończą. Jeszcze nie widzi jak wielka to dla niego szansa. Bardzo mało mamy w Polsce organizacji pozarządowych, które efektywnie prowadzą działalność gospodarczą, a to przecież dla nich wspaniała szansa. Dzięki zarabianiu na swoją działalność statutową, stają się bardziej niezależne od wpływów jak i dotacji państwowych czy europejskich. Biznes z kolei wciąż nie widzi problemów społecznych jako możliwości biznesowych.  Przed nami jeszcze długa droga by edukować obie społeczności i łączyć je ze sobą, by mogły się od siebie uczyć. Musimy budować społeczność przedsiębiorców społecznych by mieli oni swoje środowisko wsparcia, inspiracji i rozwoju.
 
W jaki sposób można zachęcić przyszłych i obecnych przedsiębiorców uwzględniania czynników etycznych podczas podejmowania tworzenia biznesów?
Jak wcześniej wspomniałam warto pokazywać przedsiębiorcom, że problemy społeczne i środowiskowe są dla nich możliwością biznesową, że jest niszą. Trzeba pokazywać też zagraniczne biznesy społeczne, którym się udało, by inspirować i pokazywać, że się da. No i myślę, że potrzeba sprawić by naprawianie świata stało się ‘cool’ jak we Francji. Tam bardzo dużo startupów próbuje się podpinać pod przedsiębiorczość społeczną, bo to jest po prostu modne.
 

Katarzyna Kamińska

Liderka polskiej gałęzi międzynarodowej organizacji MakeSense, która wspiera i promuje biznesy społeczne. Współprowadzi również polski chapter Kairos, która zrzesza młodych i aspirujących przedsiębiorców. Na co dzień pracuje w startupie DreamJay i zajmuje się komunikacją. Absolwentka Uniwersytetu Maastricht.